El Salitral
La cordillera se queda sin vientos
Cuando la tierra comienza a empobrecer su savia
Y a enriquecer sus brillazones
Y nacen las salinas
Hacia ella marchan los hombres del Ande
Arriando sus burricos caminadores
Marchan hacia el Salar de Atacama
Hacia Campo Paciencia, hacia Tola Pampa
Hacia Tolar Grande, hacia Tolar Chico
Nombres que el indio le pone
Como jalones para su fatiga
Para su descanso, para su gran paciencia
El color del silencio es de un hondo tono pardo
En el que flotan vibraciones de una campana agitada
Por un infinito anhelo
Cosas del vivir solitario, alto y olvidado
Forman el tono y el color de esos silencios indios
Que a veces se transforman en una canción
O se convierten con dramática alegría
En un enloquecido gritar la baguala
Que dispara hacia arriba
Como buscando ahorcarse en el lazo inacabable del camino
Cuando la luz se pone dulce
Una gran sombra se extiende sobre el salitral
El Sol se va cayendo por detrás de los cerros
La brillazón se atenúa y el frío comienza a morder la punta de los ponchos
Ahí es donde empieza a nacer la esperanza
Cuando se toca tierra firme y se está cerca de la vertiente de agua dulce
Ahí comienza a renacer la esperanza
Ahí comienza a brotar la raíz del canto
(¿Por qué planté la semilla)
(Tan cerca del salitral?)
(Si allí no crece una mata)
(Que no tenga gusto a sal)
Ni una flor en el camino
Es cosa para pensar
Cuánta lágrima ha caído
(Pa' que esto se vuelva sal)
Pobre mi campo tan seco
Mis manos quietas están
(El día que siembre adioses)
(Ni un adiós germinará)
Las aves pasan de largo
Hacia los montes se van
Solo queda un gran silencio
Tendido en el arenal
(¿Por qué planté la semilla)
(Tan cerca del salitral?)
(Si el día que siembre adioses)
(Ni un adiós germinará)
Het Zoutmeer
De bergketen blijft zonder winden
Wanneer de aarde begint haar sap te verarmen
En haar glans te verrijken
En de zoutpannen ontstaan
Daarheen marcheren de mannen van de Andes
Met hun kleine wandelende ezels
Ze marcheren naar de Salar de Atacama
Naar Campo Paciencia, naar Tola Pampa
Naar Tolar Grande, naar Tolar Chico
Namen die de indiaan geeft
Als mijlpalen voor zijn vermoeidheid
Voor zijn rust, voor zijn grote geduld
De kleur van de stilte is een diepe bruine tint
Waarin trillingen van een geschudde bel zweven
Door een eindeloos verlangen
Dingen van het eenzame, hoge en vergeten leven
Vormen de toon en de kleur van die indianenstiltes
Die soms veranderen in een lied
Of met dramatische vreugde
In een gekte schreeuw van de baguala
Die omhoog schiet
Alsof het probeert zich te verhangen in de eindeloze lus van de weg
Wanneer het licht zoet wordt
Strekt een grote schaduw zich uit over het zoutmeer
De zon valt achter de heuvels
De glans vervaagt en de kou begint de punt van de poncho's te bijten
Daar begint de hoop te herboren
Wanneer je vaste grond raakt en dicht bij de zoetwaterbron bent
Daar begint de hoop opnieuw te bloeien
Daar begint de wortel van het lied te groeien
(Waarom plantte ik het zaad)
(Zo dichtbij het zoutmeer?)
(Als daar geen plant groeit)
(Die niet naar zout smaakt)
Geen bloem op de weg
Is iets om over na te denken
Hoeveel tranen zijn gevallen
(Om dit zout te maken)
Arm mijn veld zo droog
Mijn handen zijn stil
(Op de dag dat ik afscheid zaai)
(Niemand zal een afscheid laten groeien)
De vogels vliegen voorbij
Ze gaan naar de bergen
Er blijft alleen een grote stilte
Uitgestrekt in het zand
(Waarom plantte ik het zaad)
(Zo dichtbij het zoutmeer?)
(Als de dag dat ik afscheid zaai)
(Niemand zal een afscheid laten groeien)