Bolivariana
(Canción XI de "El sueño americano")
(canta Patricio Manns)
¿Quién me enseñó lo que canto?
¿Quién me enseñó? Yo no sé.
Pregúntaselo a la tierra
que ella te va a responder.
Lo que la tierra no enseña
nadie lo puede aprender.
Ay, hermano que preguntas:
si alguien te enseñara a ver.
Así como al hombre pudren
entre barrotes y piedras,
el bello rostro del llano
con ciudades encarcelan.
Pero la tierra de pronto
revienta lo que la aprieta.
Ay, hermano emparedado:*
si en sismo te convirtieras.
Así también la colina
por arado es degollada,
y en vez de morir sangrando
sueño y voz por la garganta,
de la herida que abrió el hierro
saltan los frutos que cantan.
Ay, hermano: si aprendieras
a cosechar lo que plantas.
Aprende lo que no sabes
del agua que te rodea:
por nubes corre en el cielo,
rueda en ríos por la tierra,
pero la mar en su seno
la junta y le da su fuerza.
Ay, hermano: abre tu pecho
para otra vez cuando bebas.
Humillados desde siglos
seguimos desentendiendo**
y nos pasamos la vida
separándonos con miedo
mientras la fuerza enemiga
se nutre de nuestro suelo.
Ay, hermano: si entendieras***
que solos nada valemos.
En la tierra americana****
sólo hay un muro que existe:
al norte hay un pueblo alegre
y al sur veinte pueblos tristes.
¿Qué miraste en esta vida,
mi hermano, que no lo viste?
Aprende a ganar como hombre
lo que nunca defendiste.
En la versión del disco "Chants de la résistance populaire chilienne" el texto presenta las siguientes modificaciones:
* Ay, hermano encarcelado
** vivimos desentendiendo
*** Ay, hermano: si aprendieras
**** En la patria americana
Bolivariana
(Lied XI van "De Amerikaanse Droom")
(zingt Patricio Manns)
Wie leerde me wat ik zing?
Wie leerde me? Ik weet het niet.
Vraag het aan de aarde
want zij zal je antwoorden.
Wat de aarde niet leert
kan niemand leren.
Oh, broer die vraagt:
als iemand je zou leren kijken.
Net zoals de mens verrot
tussen tralies en stenen,
verpesten ze het mooie gezicht
van de vlakte met gevangen steden.
Maar de aarde barst plotseling
wat haar onderdrukt.
Oh, broer die opgesloten zit:*
als je in een aardbeving zou veranderen.
Evenzo wordt de heuvel
door de ploeg doormidden gesneden,
en in plaats van bloeden
zingt de droom en de stem uit de keel,
uit de wond die het ijzer opende
springen de vruchten die zingen.
Oh, broer: als je zou leren
te oogsten wat je plant.
Leer wat je niet weet
van het water dat je omringt:
het stroomt door de wolken in de lucht,
draait in rivieren over de aarde,
maar de zee in haar schoot
verzamelt het en geeft het kracht.
Oh, broer: open je borst
voor de volgende keer dat je drinkt.
Vernedert sinds eeuwen
blijven we ons onttrekken**
en we brengen ons leven door
met ons van elkaar te scheiden uit angst
terwijl de vijandelijke kracht
zich voedt met onze grond.
Oh, broer: als je zou begrijpen***
dat we alleen niets waard zijn.
In het Amerikaanse land****
is er slechts één muur die bestaat:
noord is er een blijdschapvol volk
en zuid twintig treurige volken.
Wat heb je in dit leven gezien,
mijn broer, dat je niet zag?
Leer als een man te winnen
wat je nooit verdedigde.
In de versie van het album "Chants de la résistance populaire chilienne" zijn de volgende wijzigingen aangebracht:
* Oh, broer die opgesloten zit
** we leven ons onttrekkend
*** Oh, broer: als je zou leren
**** In het Amerikaanse vaderland