Retrato de Sandino Con Sombrero
Cuentan que taciturno y oscuro,
como tallado en madera,
como fundido en volcán,
era Sandino y que de lejos
a veces se confundía
con la quietud del breñal.
Cuentan que se educó en la intemperie
y que a las bestias del monte
copió su forma de andar;
ahí fue que ejercitó la mirada,
la calma, la ligereza,
la agilidad del jaguar.
Allá va
el general,
rayo de luz sobre el trigal.
Allá va
el general
como una estrella sobre el mar.
Hosco como la greda reseca,
como una piedra oxidada,
huraño como el carbón,
así creció Sandino en la lluvia,
templando en la tierra antigua
sus dedos de labrador.
Supo que aquellas tierras que hería
con sus dos manos hermosas
y aladas de sembrador
eran un territorio cerrado,
la jaula donde dormía
gorriona con su gorrión.
Viendo que el monte no se movía,
partió Sandino hacia el monte
una mañana de abril.
Desde las minas de San Albino,
su azada de hierro dulce
se convirtió en un fusil.
Cuentan que fueron miles entonces
los que se alzaron del miedo
al ver pasar su perfil:
así, Sandino entró a la memoria
de América, la morena
quiero decir, mí país.
Portret van Sandino met Hoed
Men zegt dat hij stil en donker was,
als uit hout gesneden,
als gesmeed in een vulkaan,
het was Sandino en van veraf
verwarde hij soms
met de rust van het struikgewas.
Men zegt dat hij in de open lucht werd opgevoed
en dat hij van de dieren in het bos
zijn manier van lopen leerde;
daar oefende hij zijn blik,
de kalmte, de soepelheid,
de behendigheid van de jaguar.
Daar gaat hij,
de generaal,
straal van licht over het tarweveld.
Daar gaat hij,
de generaal,
als een ster boven de zee.
Gloomy als de droge klei,
als een verroeste steen,
teruggetrokken als steenkool,
zo groeide Sandino in de regen,
het vormde zijn handen van een boer
in de oude aarde.
Hij wist dat die landen die hij raakte
met zijn twee mooie handen
met vleugels van een zaaiers
sloten waren,
de kooi waar hij sliep
met een mus en zijn mus.
Zien dat het bos niet bewoog,
vertrok Sandino naar het bos
op een ochtend in april.
Vanuit de mijnen van San Albino,
werd zijn zoete ijzeren spade
een geweer.
Men zegt dat het duizenden waren toen
die zich van de angst verhieven
bij het zien van zijn profiel:
zo kwam Sandino in de herinnering
van Amerika, de gebruinde
ik bedoel, mijn land.