The Aeneid : Prologue

De Aeneis: Proloog

The Aeneid : Prologue

Wapens en een man zing ik, die als eerste van de kustenArma virumque canō, Trōiae quī prīmus ab ōrīs
Van Troje, als vluchteling, naar Italië kwam, en deĪtaliam, faatō profugus, Laavīniaque vēnit
Kusten van Lavinium bereikte, veel heeft hij doorstaan, zowel op land als op zee,Lītora, multum ille et terrīs iactaatus et altō
Door de woede van de wrede Juno, die zich dit nog herinnert.Vī superum saevae memorem Iuunōnis ob īram
Ook veel geleden in de oorlog, terwijl hij de stad stichtteMulta quoque et bellō passus, dum conderet urbem
En de goden naar Latium bracht, waar het Latijnse volk vandaan komt,Inferretque deōs Latiō, genus unde Latīnum
De voorouders van Alba en de hoge muren van Rome.Albaanīque patrēs, atque altae moenia Rōmae

Muza, vertel mij de reden, door welke goddelijke woedeMuusa, mihī causaas memoraa, quō nuumine laesō
Of door welke pijn, de koningin der goden zo veelQuidve dolēns, rēgīna deum tot volvere caasuus
Te lijden heeft gebracht aan een man met zo'n plichtsbesef, zoveelīnsīgnem pietaate virum, tot adīre labōrēs
Ondernemingen heeft hij ondernomen. Is er zo'n woede in de hemelse zielen?Impulerit. Tantaene animīs caelestibus īrae?

Er was een oude stad, die door Tyre kolonisten werd bewoond,Urbs antīqua fuit, Tyriī tenuēre colōnī
Carthago, tegenover Italië en ver van de monding van de Tiber,Karthaagō, Ītaliam contraa Tiberīnaque longē
Rijk aan rijkdom en zeer hard in oorlog.ōstia, dīves opum studiīsque asperrima bellī
Die Juno meer dan alle andere landen heeft gekoesterd,Quam Iuunō fertur terrīs magis omnibus uunam
Nadat ze Samos had verwaarloosd, hier waren haar wapens,Posthabitaa coluisse Samō, hīc illius arma
Hier was haar strijdwagen, hier zou de godin een koninkrijk voor de volken zijn.Hīc currus fuit, hōc rēgnum dea gentibus esse
Als de Fata het toestaan, streeft en koestert ze al,Sī quaa Faata sinant, iam tum tenditque fovetque
Een afstammeling die uit Trojaans bloed voortkomt.Prōgeniem sed enim Trōiaanō aa sanguine duucī
Ze had gehoord dat het ooit de Tyriërs was die de burchten zouden omverwerpen,Audierat, Tyriaas olim quae verteret arcēs
Van hieruit zou een volk komen, trots in oorlog,Hinc populum laatē regem bellōque superbum
Voor de ondergang van Libye: zo weefden de Parcae.Ventuurum excidiō Libyae: Sīc volvere Parcaas
Dit vrezend, en zich de oude oorlog van Saturnia herinnerend,Id metuēns, veterisque memor Saaturnia bellī
Die als eerste tegen Troje had gevochten voor de geliefde Grieken—Prīma quod ad Trōiam prō caarīs gesserat Argīs—
En de redenen voor de woede en de wrede pijnNecdum etiam causae īraarum saevīque dolōrēs
Hadden nog niet uit haar geest verdwenen: het oordeel van ParisExciderant animō: Manet altaa mente repostum
En de belediging van de verworpen schoonheidIuudicium Paridis sprētaeque iniuuria fōrmae
En het gehate geslacht, en de eer van de ontvoerde Ganymedes.Et genus invīsum, et raptī Ganymēdis honōrēs
Bovenop dit alles, terwijl de Trojaanse overblijfselen,Hīs accēnsa super, iactaatōs aequore tōtō
De overblijfselen van de Danaërs en de meedogenloze Achilles,Trōas, rēliquiaas Danaum atque immītis Achillī, 30
Ver weg van Latium werden gehouden, en vele jarenArcēbat longē Latiō, multōsque per annōs
Zij rondzwierf, gedreven door het lot, overal om de zee.Erraabant, aactī Faatīs, Maria omnia circum
Zo groot was de taak om het Romeinse volk te stichten!Tantae mōlis erat Rōmaanam condere gentem!