Het kapitalisme

El capitalismo

Het kapitalisme

Abuelo.Opa.

Ves, ahí está el lío en el cristal. Escucho voces.Zie je, daar heb je het gedonder in de glazen. Hoor ik stemmen.
Sí, queridoJa kindje

Cuéntame de nuevo sobre el capitalismoVertel nog eens over het kapitalisme

¿Sobre el capitalismo? ¿Y ahora vienes con eso? Eso fue hace tiempo.Over het kapitalisme? En daar kom je nu mee aan? Dat is een tijd geleden.
¿Qué tenemos ahora? 2090. Entonces hace cien años que el capitalismo se derrumbó.Wat hebben we nu? 2090. Nou dan is het honderd jaar geleden dat het kapitalisme in elkaar lazerde.
Quiero contarlo, pero no lo creerás. Afortunadamente, heredé de mi abuelo una vieja linterna mágica y había imágenes que mostraban exactamente cómo era antes. Espera, abuelo agarra las cerillas, así puedo encender la lámpara de aceite. Sostén la imagen contra la luz, de lo contrario corres el riesgo de proyectar al revés. Esa posibilidad es de aproximadamente cincuenta por ciento.Ik wil ervan vertellen, maar je gelooft je oren niet. Gelukkig heb ik van mijn opa een oude toverlantaarn geerfd en daar waren plaatjes bij en daar kon je precies op zien hoe het vroeger was. Wacht, opa pakt even de zwavelstokken, dan kan ik het olielampje aansteken. Even het plaatje tegen het licht houden anders loop je de kans dat je ondersteboven projekteert. Die kans is ongeveer vijftig procent.
Ahí vaDaar gaat-ie dan

Escucha, escucha queridos niñosLuister, luister lieve kinderen
A tu abuelo, viejo pero astutoNaar uw opa, oud doch kras
Él te cuenta de los añosHij vertelt u van de jaren
Cuando el dinero era la motivaciónToen het geld nog drijfveer was

Él, que tenía dinero, era poderosoHij, die geld had, die was machtig
En su negocio o empresaIn zijn zaak of zijn bedrijf
Sí, entonces el dinero era propioJa, toen was de gulden eigen
Como una especie de juguete favoritoLijk een soort van troetelschijf

El producto que se fabricabaHet produkt dat men er maakte
Era lo de menosWas van alles nog het minst
Porque no se trataba de las cosasWant het ging niet om de spullen
Sino más bien de las gananciasHet ging veeleer om de winst

Nadie necesitaba esas cosasHad geen mens die spullen nodig
Pues las consideraban innecesariasWijl men ze overbodig vond
Se usaba la publicidadWerd reklame ingeschakeld
Y las ventas aumentaban de inmediatoEn de verkoop steeg terstond

Si se hacía mucha publicidadMaakte men dus veel reklame
Para algo en particularVoor het een of ander spul
Bueno, entonces automáticamente sabíasNou, dan wist je automatisch
Que era malo o una tontería't Is of heel slecht of flauwe kul

Sí, la avaricia era entonces reinaJa, de hebzucht was toen koning
Todo estaba determinado por el dineroAlles werd door geld bepaald
No lo creerásJe zult het niet willen geloven
Incluso un juego de pelota se pagabaZelfs een balspel werd betaald

A veces se podía aumentar las gananciasKon men soms de winst vergroten
Despidiendo a un trabajadorDoor een arbeider te ontslaan
Reemplazándolo por máquinasTe vervangen door machines
Oh, eso se hacía fácilmenteO, dan werd dat grif gedaan

Sí, se despedía al empleadoJa, men deed zijn werknemer
Si era posible en el seguro de desempleoAls het kon in de W.W.
Y luego se contrataban esclavos baratosEn haalde dan goedkope slaven
Alrededor del Mar MediterráneoRond de Middellandse Zee

El salario era entonces una especie de pérdidaLoon was toen een soort verliespost
El personal era un mal necesarioPersoneel noodzakelijk kwaad
Mira, así es cuando se trataKijk, zo gaat dat als het enkel
Solo de obtener ganancias más altasOm steeds hogere winsten gaat

Y ese dinero iba a los bancosEn dat geld ging dan op banken
Y ¿qué hacía un banco con él?En wat deed zo'n bank ermee
Construir bancos más grandesGrotere banken ervan bouwen
El crecimiento era entonces una idea obsesivaGroei was toen een dwang-idee

La atención médica también dependíaMedische verzorging was ook sterk
En gran medida del dineroAfhankelijk van ping-ping
Los pobres recibían un tratamientoArmen kregen bij de tandarts
Dental de menor calidadEen mindere behandeling

Si un médico se mudabaGing een dokter toen verhuizen
Otro ocupaba su lugarTrok een ander in zijn tent
Y debía pagar la prácticaMoest die de praktijk betalen
Tantos pesos por pacienteZoveel gulden per patient

Si había hambre en otro lugarWas er elders grote honger
Y aquí había excedenteEn bij ons een overschot
No se compartíaGing men echt niet samen delen
Preferían a las personas antes que bajar los preciosLiever mensen dan de prijs kapot

Todavía veo cómo vaciaban el marIk zie ze nog de zee leegvissen
Hasta que no quedó ningún pezTot geen vis meer overbleef
Todo el pescado se cambió por pesosAlle vis geruild voor guldens
Y el mar se volvió sucio y vacíoEn de zee werd vies en leeg

Así que entiendes, eso no podía continuarDus je snapt, dat kon niet doorgaan
Se agotaron todas las materias primasAlle grondstof raakte op
Y el sistema capitalistaEn het kapitale stelsel
Cayó feamenteRaakte lelijk in het slop

En los años noventaIn de negentiger jaren
Llegó el gran estallidoKwam dan ook de grote knal
Junto con Rusia y ChinaGelijk met Rusland en met China
Todo terminó, en todas partesAfgelopen, overal

Cada país cerró sus fronterasIeder land sloot gelijk zijn grenzen
Y comenzó de nuevoEn begon van voren af aan
Ganadería, agricultura, artesaníaVeeteelt, landbouw, ambacht
Y... la propiedad desaparecióEn... eigendom was van de baan

Mira, así se creó el mundoKijk, en zo ontstond de wereld
En el que has crecidoWaarin jij bent grootgebracht
Sin autos, sin riquezaZonder auto's, zonder welvaart
Oh, afortunada descendenciaO, gelukkig nageslacht